Bilimsel polis yönetimi ve üniversite-polis işbirliğinin tesisi polis liderlerinin üzerinde durması gereken çok önemli hususlardan biridir. Suç ve suçlularla mücadelede geçmişten gelen, kişisel tecrübelere ve varsayımlara dayalı polisiye tedbirler ve teknikler günümüzün karmaşık güvenlik problemlerine cevap verememektedir. Bu noktadan hareketle, polisin suçla/suçlulukla mücadelede ve vatandaş memnuniyetini sağlamada kullandığı yönetim uygulamalarını gözden geçirmesi ve bilimsel verilere göre yenilemesi gerekmektedir. Bilimsel polis yönetimi: Polis yönetimlerinde etkinliğin artırılması, vatandaşların şikayet sıklıklarının azaltılması, ve eldeki kaynakların etkili bir şekilde kullanılanılabilmesi için, sosyal bilim tekniklerinin polis yönetiminde kullanılması olarak tarif edilmektedir (Schmalleger: 2005).

Bazen bir çok kişinin ortaklaşa kabul ettiği genel kanaatlerin bilimsel çalışmalar sonucunda yanlış olduğu ortaya çıkmaktadır. Örneğin genelde herkesin doğru bulduğu kanatlerden biri “bir bölgede randomize bir şekilde dolaşan devriye sayısını artırmak o bölgedeki suç sayısını azaltır ve vatandaşın polise güven duygusunu artırır.” genellemesidir. Bu kanaate göre, bir mıntıkada hırsızlık suçu arttı ise çözüm yolu o bölgedeki polis devriye sayılarını artırmaktır. Ancak, bir bölgede artan hırsızlık suçunun önlenmesinde devriye sayılarının artırılması gerçekten hırsızlık suçunu önlemede ve vatandaşa güvenlik duygusu vermede ki gerçek tesiri nedir? Polis devriyeleri hakkında Amerika’nin Missouri eyaletinde ki Kansas şehrinde yapılan bilimsel çalışmalar göstermiştir ki bir bölgede randomize devriye sayısını artırmanın o bölgede işlenen suçu önlemede ki etkisi yok denecek kadar azdır. Yani devriye sayılarının artırılması bir bölgede işlenen suçu azaltmada veya vatandaşa güvenlik duygusu vermede her hangi bir tesiri bulunmamaktadır.

Schmalleger (2005) bilimsel polis yönetiminde bir mesafe taşı olan Kansas Şehri Önleyici Devriye Hizmetleri Bilimsel Çalışmasını şu şekilde anlatmaktadır; Kansas şehri ekim 1972 den 1974 yılına kadar sürdürülen çalışmada toplam 15 bölgeye ayrılmıştır. Vatandaşlardan gizli olarak yürütülen bu çalışmada, ilk beş bölgede süre boyunca her zaman uygulanan sayı ve şekilde devriye yapılmış, ikinci beş bölgede devriye sayısı iki katına çıkarılmış ve son beş bölgede hiç polis devriye hizmeti yapılmamıştır. Bu çalışmada şu sorulara cevap bulma amacı güdülmüştür;

1-  Vatandaşlar polis devriye sayılarındaki değişilklikleri fark edecek mi?
2-  Belirlenen beş bölgede değişik sayılardaki devriyeler rapor edilen suç  sayılarını ve mağdur sayılarını etkileyecek mi?
3-  Devriye seviyelerine göre, vatandaşların suçdan mağdur olma korkuları değişekçek mi?
4-  Devriye sayılarıdaki değişiklikler vatandaşların polis hizmetlerinden memnuniyetine tesir edecek mi?

1972 den 1974 yılına kadar sürdürülen bilimsel çalışmanın sonuçları şok edici olmuştur. Vatandaşlar bölgelerinde polis devriyelerindeki değişiklikleri algılayamamışlardır. Üstelik, polis devriyelerindeki değişiklikler evden ve işyerinden yapılan hırsızlık suçundaki sayıları da hiç etkilememiştir. Farklı devriye sayılarının, vatandaşların mağdur olma korkusuna ve polis hizmetlerinden memnuniyetlerine her hangi bir tesirinin olmadığı anlaşılmıştır. Özetle, polislikte yıllar ve yılar boyu kullanılan suçu önlemede, vatandaşların suç korkusunu azaltmada ve memnuniyetlerini artırmada etkili olduğu düşünülen bu devriye metodunun hiç de etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Örnekte görüldüğü, üzere bazen doğru kabul edilen ve salt bir mantıkla doğruluğunun araştırılmasına gerek bile duyulmayan uygulamalar bilimsel araştırmalar sonucunda yanlış çıkabilmektedir. Bu sebeple polis teşkilatlarının yaptıkları uygulamaları ve yönetim tarzlarını bilimsel kıstaslara göre yürütmeleri gerekir.. Türkiye’de bilimsel polis yönetimini hakim kılabilmek için her ne kadar Polis Akademisi bünyesinde bazı düzenlemeler yapılmış isede sayısı ikiyüz bine yaklaşmakta olan teşkilatın konu hakkındaki bütün ihtiyaçlarını giderebilmesi mümkün değildir. Özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde nüfusa oranla polis sayısının ülkemizle kıyaslandığında daha çok olması bizdeki polis sayısının da artacağına işaret etmektedir. Bu nedenle bilimsel faaliyetlerin merkezi olan üniversitelerde Suçla Mücadele/Suç Önleme Araştırma ve Eğitim Merkezleri oluşturulması yönünde çaba sarf edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, il emniyet müdürlüklerinin kendilerine en yakın üniversitelerle işbirliği yaparak, bulundukları yerin sosyal, kültürel ve ekonomik şartlarını göz önünde bulundurarak, özellikle o şehrin ihtiyacına cevap verecek yeni yönetim şekilleri geliştirmeleri lazımdır.

Bilimsel polislik uygulamalarında önemli bir diğer husus il emniyet teşkilatlarının, bilhassa yönetici kademesindeki personellerini, üniversitelerde yüksek lisans yapmaya teşvik etmeleridir. Meseleleri bilimsel bir mantıkla değerlendirecek nitelikte personele sahip olmadan, polisin üniversitlerle işbirliği yapabilmesi hemen hemen imkansız görünmektedir. Bilimsel polislik uygulamalarının hayata geçirilebilmesi için yüksek lisans yapmak isteyen güvenlik görevlillerine gerekli teşvik ve kolaylıkların gösterilmesi polis üniversite işbirliğinin sağlanmasının en önemli ayağını oluşturacaktir.

İcinde bulungumuz çağ bilimi ve aklı rehber edinmeyen girişimlere başarı vadetmemektedir. Polis kurumları da bu genel prensibin dışında değildir. Türk Polis Teşkilatının zaman kaybetmeden kendisini üniversitlerle işbirliğine adapte edecek yapılanma ve düzenlemelere göre reforme etmesi büyük önem arz etmektedir. Avrupa ve ABD de bir çok örnekleri olan ve üniversiteler içerisinde konuşlanmış polis enstitüleri, suç araştırma ve polis liderlik merkezleri bu işin ilk adımları olabilir.

Polis kurumları ve üniversiteler arasında tesis edilecek stratejik işbirliği, güvenlik hizmetlerinin etkinliğini artırmada ve toplumun beklentilerine daha iyi cevap verme çok önemli bir girişim olacaktir. .Netice itibarıyla, bilimi ve ilmi ihmal eden kurumların ne kendi dertlerine ne de hizmet ettikleri toplumun dertlerine çare bulabilmeleri mümkün görünmememektedir.

Murat DAĞLAR
muratdaglar1974@yahoo.com
Kaynak
Schmalleger, F. (2005) Criminal Justice Today: An Introductory Text for the 21st     Century (8th Edition). Pearson Education, Inc.,Saddle River, New Jersey.