İnsanlık, tarihi süreç içinde, medeniyet kurmak, kurduğu medeniyetleri geliştirmek, karşılaştığı problemleri kolaylıkla çözebilmek, kendini korumak, güç sahibi olabilmek için teknolojiyi sürekli geliştirmeye ve dönemine ait en yüksek teknolojiye sahip olmaya çalışmıştır. Günümüzde teknolojinin geldiği nokta; yaratıcısı olan insanoğlunu bile hayrete düşürür ve başını döndürür hale gelmiştir.
Yüksek hızlı bilgisayar teknolojisi, internet, televizyon, ATM makineleri, cep telefonu, uydu teknolojisi, dijital kayıt sistemleri, robotlar, lazer teknolojisi artık hayatımızın vazgeçilmeleri olmaktadır.
İnternetin doğuşu ve hızla tüm dünya üzerinde yayılması, birçok kavramın yeniden tartışılması ihtiyacını doğurmuştur. İnternet, daha önceki medyaların birçok imkânlarını kapsayan yeni bir medya olarak sanal dünyanın temelini oluşturmuş ve yeni bin yıla damgasını vuran bir yaşam biçimine dönüşmüştür. Bu teknolojik ve sosyal değişimin etkisiyle dünya çok boyutlu, köklü, dinamik bir değişim sürecinden geçmektedir.
İnternet aracılığı ile işlenen suçlarla mücadele, internetin ve kullanıcılarının yapısı nedeniyle oldukça güçtür. İnternet suçlarıyla mücadele edebilmek için; bilinçli kullanıcı, mücadelede uzman eğitimli kişiler, yasal mevzuat, mücadelede uluslararası uyum ve işbirliği, yeterli donanım ve teknik altyapı gereklidir. İnternet suçlarıyla mücadelede ele alınması gereken ilk basamak, önleyici güvenlik hizmeti olan suç oluşumunu önlemek ve ayrıca suçun nitelik veya niceliğini azaltabilmektir. Bu noktada en önemli husus; internet kullanıcılarının yeterli güvenliği sağlama konusunda takındıkları tavırdır.
İnternet suçlarının artmasında ve daha önce adli suç işlememiş kişilerin internet aracılığıyla suç işler hale gelmesinde suç işlemenin kolaylaşmasının yanı sıra, kullanıcıların internet üzerinden gerçekleştirilen eylemlerin herhangi yasal bir yükümlülüğünün ve herhangi bir yasal düzenlemenin olmadığına dair yanlış bir yargının bulunmasıdır. Ayrıca bu suçları işleyenler arasında, yaptıklarının suç olup olmadığını bilmeyen veya düşünmeyen, sadece bilinmezin, ulaşılmazın büyüsüne kendini kaptırmış, ama eylemleri çok derin hasarlar bırakan, büyük bölümü çocuk yaşta binlerce insan vardır. İnternet suçları ile mücadele konusunda ülkemizde kısmi eksiklikler bulunmasına rağmen işlenen fiillerin büyük bölümünün hukuki karşılığı bulunmaktadır.
Son zamanlarda tüm dünyada bilişim suçlarında meydana gelen artış, Ülkemizde de etkisini göstermektedir. Özellikle banka ve kredi kartı dolandırıcılığı şekliyle karşımıza çıkan bilişim suçlarıyla mücadelede Emniyet Teşkilatımız profesyonellik çerçevesinde faaliyetlerini sürdürmektedir.
Bilişim Suçları alanında Ülkemiz başta olmak üzere Dünya genelinde en sık karşılaşılan suç türleri aşağıdaki gibidir.
þ İnternet Banka Dolandırıcılığı
þ Banka ve Kredi Kart Dolandırıcılıkları
þ BOTNET saldırıları
þ Bilgisayar Korsanlığı (Bilişim sistemine girme, engelleme, değiştirme, verileri yok etmek vs.)
İnteraktif bankacılık dolandırıcılığı suçlarını işleyen şahısların kullandığı yöntemler zamana göre farklılık göstermesine rağmen; temelde kullanıcıyı aldatmaya yönelik olanlar ön plana çıkmaktadır. Bu yöntemler; bankaların internet sayfalarının taklit edilmesi (phising), sahte e-posta bildirimleri, cep telefonlarına gönderilen mesajlar (smishing) ya da banka operatörü (vishing) gibi müşterileri arayan dolandırıcıların bankacılık işlemleri için gereken kişisel bilgiler ile hesap ve kredi kartlarına ait bilgilerin çalınması biçiminde karşımıza çıkmaktadır.
Banka ve Kredi kartı dolandırıcılığı suçunda ise en yaygın olarak uygulanan yöntemler şunlardır:.
1- ATM cihazlarına düzenekler kurularak kullanıcının kart bilgisinin ve şifresinin alması,
2- Kredi kartları ile ödeme yapılması esnasında özel ekipmanlar kullanılarak kopyalama yapılması
3- Birçok şubesi bulunan büyük mağazaların daha rahat hesap tutabilmeleri için alışveriş yapan müşterilerin kart bilgilerini merkezlerinde depolamaları ve güvenlik zafiyetlerinin bulunması,
4- Art niyetli olarak kurulan internet sistemlerinden alınan hizmetlerle kart bilgilerinin elde edilmesi,
5- Online hizmet veren veya mal satan sitelerden yapılan alışverişlerde, kullanıcıların kart bilgilerinin kaydedilmesi ve yetersiz güvenlik önlemleri ile bilgilerin çalınması.
BotNet; Robot Network ağı kavramından türemiş olup, temel hedef köle bilgisayar ağı oluşturmaktır. Botnet sahibi bir saldırgan aynı anda birkaç bilgisayarı kontrol edebileceği gibi binlerce bilgisayarı da kontrol edebilmektedir.
Bir çatı altına toplanmış sistemler, kullanıcının haberi olmadan sisteme sızan tehlikeli yazılım[bot] sistemi ile başka bir sunucuya bağlantı sağlayarak, genellikle başka bir sisteme saldırı amacıyla kullanılır. Güvenlik açığı olan bir sistem (güncel yamalardan yoksun) internet ortamına girdiğinde ve başka bir makine tarafından algılandığında sistem; kullanıcının haberi olmadan kontrol altına alınır. Sistem içerisindeki her türlü bilgi ve dokümana kullanıcının haberi olmadan erişilmesini mümkün kıldığı gibi, bu köle bilgisayar ağını başkaca suçların işlenmesinde de kullanabilmektedir.
Günümüzde karşılaşılan diğer bir suç türü de hack (korsan saldırı)’dır. Korsan saldırının temel amacı bilişim sistemine yasadışı olarak sızmak ve illegal olarak bilgileri ele geçirmek, sisteme saldırı yaparak diğer kullanıcıların işlemlerini engellemek ve verileri değiştirmek olarak sınıflandırılabilir. Hack eyleminin işlenmesinde onlarca farklı yöntem mevcuttur.
Bu suçlara ve işleniş sebeplerine bakıldığında; en çok banka ve kredi kartı dolandırıcılığı şeklinde işlendiği görülmektedir. Kredi kartı dolandırıcılığı, genellikle organize bir şekilde uluslararası boyutta işlenmektedir. Uluslararası iyi niyet ve işbirliği faaliyetleri çerçevesinde mücadele yürütülüyor olsa dahi, ülkelerarası mevzuat farklılıklarından kaynaklanan sorunlarla da karşılaşılması mücadeleyi daha da zorlaştırmaktadır.
Bilişim suçlarının özellikle banka ve kredi kartlarına yönelik olarak işlenişindeki artışların ve bu kadar yoğun olarak rekabet görüyor olmasının sebeplerini irdeleyecek olursak;
1) Temel motivasyon unsuru paradır; bu alanda suç işleyen kişilerin kısa zamanda çok büyük meblağlar kazanabilme potansiyeli ve diğer suçlarda olduğu gibi ölüm, yaralanma vs. benzeri tehlikelerle karşılaşma riskinin olmaması, parayı temel motivasyon unsuru haline getirmiştir.
2) Suç dünyasında uzmanlaşan gruplar; gelişen teknolojiye paralel olarak kullanılan yöntemler, sistemler ve yenilenen ve geliştirilen güvenlik önlemlerinin aşılması, illegal olarak faaliyet gösteren suç çetelerinin de belirli alanlarda uzmanlaşarak koordineli bir şekilde faaliyet göstermeleri sonucunu doğurmuştur.
3) Seri üretim suç aletleri: suçlular artık ihtiyaç duydukları veriyi, bilgiyi temin etmek için el yapımı düzenekleri kullanmak yerine bir üst basamağa terfi ederek, ihtiyaca yönelik olarak fabrikasyon üretimleri kullanmaya başlamışlardır. Seri üretim; suç unsurlarının kullanılmasıyla, daha kusursuz ve ucuz maliyetleri düzenekler hazırlanarak, daha kısa zamanda geniş bir kitleye nüfus edilmiştir.
Bilişim suçlarını önlemek veya bu suçların mağduru olmamak için topluma yönelik bilinçlendirme faaliyetleri her yaş grubunu kapsayacak şekilde aile, medya ve eğitim kurumları aracılığıyla yapılmalıdır.
Sonuç olarak önemli olan; suça maruz kalmadan önce hangi tedbirlerin alınacağı konusunda yeterli ve doğru bilgiye sahip olmak ve bütün bu tedbirlere rağmen suça maruz kalınması halinde ise gerekli mercilere münacatta bulunarak suç ve suçluların tepsi edilerek, cezalandırılmasını sağlamaktır.
* Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanı
1.Sınıf Emniyet Müdürü
