Müzakere (Arabuluculuk), polisiye literatür anlamında henüz ülkemizde yeni dillendirilmeye çalışılan hususların başında gelmektedir. Öteden beri kolluk görevlileri olarak gerek intihar olaylarında, gerek rehine kurtarma operasyonlarında korsan müzakerecilik yaptığımız doğrudur. Ancak bu işi yaparken ne kanunen, ne de bilimsel olarak bu işi yapmaya salahiyetli olduğumuz söylenemezdi. Tamamen doğaçlama ve kendi iç dünyamızın zenginliği açısından durumdan vazife çıkartıp arabuluculuk yapardık. İlerleyen zamanlarda gördük ki başta ABD olmak üzere Avrupa polisi de Müzakereciliğe çok önem vermekte ve bu iş için büyük bütçeler ayırarak personeli tam donanımlı hale getirmek için gayret göstermektedirler. Hollywood filmlerinin çoğunda da müzakerecilik konusu detayları ile işlenmiş ve özellikle rehine kurtarma olaylarında olmazsa olmazlardan bir husus haline geldiğini görmekteyiz. “The Negotiator” ve “Rehine” isimli filimler müzakerecilik konusunu işleyen en meşhur Hollywood yapımı filmlerdir.
Müzakerede esas iki tarafın kazanması mantığıdır. Kazanan ya da kaybeden taraf farkında olmadan ‘kazandığını’ düşünebilmelidir. Polisiye mantık açısında ise müzakere temelde zaman kazanma, oyalama ve en az zararla olayı atlatma becerisidir. Öldürülme riski ile karşı karşıya olan bir rehinenin yaralı kurtarılması önemli bir başarı sayılabilir. Bundan daha önemli başarı ise eylemcinin ve rehinenin zarar görmeden kurtarılmasıdır.
İyi bir müzakereci, iyi bir iletişimcidir. İletişim ise duygu ve düşüncelerin karşılıklı paylaşımı ile anlam ortaklığı kurmaktan ibarettir. Müzakerecinin empatik yaklaşımı çok önemlidir. Karşısındaki insanın o an ne hissettiğini tahmin ederek beklentilerine cevap verebilmek çok önemlidir. Mevlana’nın dediği gibi “Aynı dili konuşanlar değil, aynı duyguları paylaşanlar anlaşır”. Ortak payda ve ortak alanı bulmadan müzakereye başlanmamalıdır.
Karşımızdaki insanın kişilik özelliklerini tespit etmeden; güçlü ve zayıf yönlerini bilmeden; dahası onu bu eyleme iten iç sesi ve motivasyon kaynağını bilmeden eylemden vazgeçirmeye çalışmak mümkün olmayacaktır. Bunun yanında şahsın öğrenme ve anlamada beyninin görsel, işitsel ya da dokunsal (kinetiksel) özelliklerden hangisine sahip olduğunu kullandığı dil kalıplarından çıkartarak buna göre dil kalıbı geliştirmeliyiz. Amiyane tabirle ‘ite et, ata ot’ atma stratejisini çok iyi bilmeliyiz. Bu da insanı ve özelliklerini tanımayla mümkün olabilmektedir. Tanıyamadığımız insanlara daha genel ve yuvarlak cümleler kullanarak hatayı en aza indirmeli ve muhatabımızı bir iki cümle ile çözebilecek donanıma sahip olmalıyız. Bu anlamda NLP eğitimlerinin, hipnoz ve bilinçaltını etkileyen dil kalıpları eğitimlerinin kolluk görevlilerine çok yarar sağlayacağı muhakkaktır. Bu eğitimlerle insan beyninin nasıl çalıştığını kavrayarak tabir yerinde ise sistemi keşfedebiliriz. Sistem deşifre olduktan sonra ise iş kolaylaşacaktır.
Müzakereciliği yönetmelik ya da kanunla kullanılabilir bir sistem olarak karşımızda göreceğimiz kaçınılmazdır. Ama bunun ötesinde bizim yapmamız gereken, henüz ne ABD’de ne de Avrupa’da dillendirilmemiş olan: “ NLP teknikleri ile Müzakerecilik, Hipnoz ve bilinçaltını etkileyen dil kalıpları ile Müzakerecilik ve Enneagram kişilik tipleri ile Müzakerecilik” konularında personeli donanımlı hale getirmeliyiz. Bu sayede hızlı silah kullanmanın yanında hızlı ve doğru dil kullanımını da öğrenmiş olacağız. Elmas Teorisine atıfta bulanacak olursak, madde ile mananın ayrılmaz bir bütün olması ve maddeye anlam katan asıl etkenin mana olması sebebiyle Müzakereciliğin maddesi silah ise, manası da insanı tanıma ve kullandığımız dil kalıplarıdır diyebiliriz. Bunu başarabildiğimiz takdirde Müzakereciliğe salt polisiye maddi bir tedbir olarak bakmaktan kurtarıp, bir nevi manevi bir anlam da yüklemiş olabileceğiz.
Kaynak: Polismerkezi.org
