Savcı Casson'a 1981 yılında bu dosya verilir. Casson, dosyayı kapatmak yerine derinleştirir. Soruşturma ilerleyince bombaların neo-faşist değil solcu bir gruba ait olduğu ve bunların istihbarat kuruluşlarıyla ilişkileri olduğu ortaya çıkar. 1989'da Vincenzo Vinciguerra adında bir itirafçı ve sonra da bir general savcılığa bilgi verir. Böylece olayın NATO'ya bağlı bir gizli örgütün işi olduğu anlaşılır. Bu arada başbakanın desteğine rağmen, cumhurbaşkanı soruşturmayı engellemeye çalışmaktadır. Casson'un ifadesiyle, "Birkaç yıl boyunca yargıyı, siyaseti ve halkı da içine alan çok büyük bir mücadele oldu ve Gladyo'yla ilgili gereken bütün belgelere ulaşıncaya kadar bayağı bir zaman geçti." Bu belgelerden, bu gizli örgütün Sovyet tehdidine karşı kurulduğu ancak kısa zamanda İtalyan iç siyasetine müdahale etmek amacıyla sağ ve sol silahlı şiddet kullanan gruplarla irtibata geçerek bombalama eylemleri düzenlediği anlaşılır. Bu örgüt, özel eylemler için özel eğitim almakta; parlamentonun, başbakanların, savuma bakanlarının, genelkurmay başkanlarının ve kamuoyunun bilgisi dışında 40 yıl faaliyette bulunmaktadır. Örgüt, NATO şemsiyesi altında kurulmuş olsa da, doğrudan CIA'den emir almaktadır. Mesela 1972 tarihli bir belgede İtalya ve Fransa'nın sınırları zorlayacak suikastlarla sarsılması ve Vietnam'a benzetilmesi isteniyor. Örgütün bütün muhalefet unsurlarına sızması ve istenen şekilde yönlendirmesi hedefleniyor. Bu şekilde yapılacak eylemler istenen gruplara mal edilerek arzu edilen siyasi tablo hazırlanmaya çalışılacak... Savcı Casson soruşturmanın bu ölçüde ilerlemesini Başbakan Andreotti'nin verdiği izne bağlıyor. Başbakanın verdiği izni ise dünyada ve İtalya'da değişen dengelerle ilişkilendiriyor. Değişen denge ise Doğu Bloku'nun ve Sovyetler Birliği'nin çöküşüyle İtalya'ya atfedilen stratejik değerin düşmesidir. Bu stratejik değer, Soğuk Savaş'ın bitmesiyle düşüyor ve Sovyetlere karşı kurulmuş olan Gladyo'ya ihtiyaç kalmıyor. Böylece sadece İtalya'da değil, birçok Avrupa ülkesinde de Gladyo'ya paralel gizli örgütler tasfiye ediliyor. Buna rağmen tasfiye süreci zor oluyor ve zaman alıyor. Savcı Casson'un bu süreçte nelere dikkat etmek gerektiğine dair anlattıklarından çıkardığımız dersler aşağıdadır.

Siyasi irade çok önemlidir: Soruşturmanın başlayabilmesi ve ilerleyebilmesi için siyasi iradenin savcılığın arkasında kararlılıkla durması elzemdir. Bu sayede bilhassa güvenlik ve istihbarat bürokrasisinin direnişi kırılabilir. Bilgi ve belge akışının önü açılabilir. Bu bakımdan savcının bilhassa istihbarat arşivlerine girebilmesi için siyasi iradeye ihtiyaç vardır.

Gladyo ile mücadele eden yargı mensupları korunmalı: Yargının bağımsız olmasının ötesinde, Gladyo türü çetelerle mücadele eden yargı mensupları bilhassa himaye edilmelidir. Siyasi iktidar, parlamento ve basın Gladyo'yu soruşturan ve yargılayanları desteklemelidir.

Gladyo ile mücadelede "hür basın": Soruşturma ve yargılama safhasında "hür basın"ın katkı ve desteği hayati önemdedir. Bu sayede soruşturma ve yargılamanın önündeki engeller kaldırılabilir.

Parlamento ve mücadelede "faydalı komisyonlar": Soruşturmanın ilerleyebilmesi ve Gladyo benzeri yapıların tasfiyesi için parlamento çalışmaları ve bu vadide parlamento komisyonlarının çalışması gerekmektedir.

Hakimlerin ve savcıların özel hayatında şeffaflık: Soruşturmayı, yargılamayı yürüten savcı ve hakimlerden doğabilecek hataların önlenmesi için şeffaflık...

Sağ ve sol terörizme karşı "ortak havuz" sistemi: Gladyo benzeri örgütlerin nerelere ulaştığının tespiti bakımından sağ ve sol terör örgütleri ile mafyayla mücadele eden savcı ve hâkimler ortak bir bilgi havuzu oluşturmalıdır. Yine bu çevreler arasında yapılacak bilgi alışverişi faydalı olacaktır.

Şeffaflık ve bilgilendirme: Soruşturma aksi durum gerekmedikçe şeffaf olmalı, kamuoyu bilgilendirilmelidir.

Kamu kurumları kültürü ve personeli yenilenmeli: Yargı ve güvenlik bürokrasisinin Soğuk Savaş dönemi şartlarından kurtulup demokratik bir öz kazanabilmesi için, kurum kültürleri ve personelin değişmesine özel önem verilmelidir.

Savcı sosyal, sivil, kültürel ve demokratik bilinç açısından yeterli olmalı: Savcıların yaptıkların işin mahiyeti ve misyonu konusunda demokratik bir bilinç sahibi olmaları soruşturmanın yönünü tayin edecektir.

Savcıyla güven içinde çalışacak bir polis ekibine ihtiyaç vardır: Savcının soruşturmasının başarılı olabilmesi için güvenilir bir polis gücüyle çalışması şarttır. Ergenekon soruşturmasını yürüten savcı ve emniyet timlerine ve genel olarak emniyet teşkilatına neden saldırıldığı bu şekilde anlaşılıyor.

Gladyo beyindir, en gizli yönetim merkezidir, o yüzden bir numaraya ulaşılmalıdır: Gladyo'nun belli başlı katmanlarına ulaşmak ve onları tasfiye etmek yetmez. Israrla gizlenen çelik çekirdeğe ve lidere ulaşılmalıdır. Tam bir tasfiye ancak bu şekilde olur.

Gladyo dokuz canlıdır, kendini reforme eder: Gladyo'nun bir kolunun tasfiye edilmesi onun tamamen ortadan kaldırıldığını göstermez. Üstelik Gladyo türü örgütler, değişen şartlar altında kendilerini yeniden düzenleyerek varlıklarını devam ettirmek isterler. O yüzden yasama, yürütme ve yargının yanında kamuoyu da bu hususta dikkatli olmalıdır.

Dileriz soruşturma sonucunda Türkiye savcıları da dünyada anlatılacak bir başarı örneği ortaya koyarlar.

Kaynak: Zaman