Okuma Alışkanlığı ve Halk Kütüphaneleri

“Okuma ihtiyacı barut gibidir, bir kere tutuşunca artık sönmez.”
VİCTOR HUGO

Seyahat ederken, yolda yürürken veya herhangi bir yerde, bir kaç dakikanızı ayırıp etrafınızı seyredin, insanlar neler yapıyor, nelerle uğraşıyorlar diye. Elindeki kitabının derinliklerine dalmış kaç tane insana rastlayacaksınız? Sonra da kendi kendinize sorun neden kitap okuma alışkanlığımız bu kadar sınırlı, neredeyse yok diye?

Okumak bir alışkanlıktır ve küçük yaşlardan tibaren oluşur. Sonradan kazanılmaz bir şey değildir fakat oldukça da zordur. Çünkü ilerleyen yaşlarda insanın nefsiyle mücadelesi de devreye girer ki çoğu zaman yenik düştüğümüz nefis yine galip gelir kitap okuma konusunda da, tıpkı sigarayı bırakma girişimlerimizde veya diyet uygulamalarımızda olduğu gibi. Hani gün sayarız ‘tam 6 gün 7 saat oldu ağzıma sigara almadım’ diye kendimizden çok emin, galibiyetin verdiği gururlu bir eda ile. Oysa galip gelen nefsimiz olmuştur. Bizi köşeye sıkıştırmış karşımıza da geçmiş düştüğümüz halimize gülüyordur.

Evet, okumadan konuşmanın olamayacağı söylense de, ne gariptir ki biz bu işi de kıvırmışız. Okuma alışkanlığımız olmasa ve okumasak da konuşmayı çok seviyor ve aslında çok iyi beceriyoruz da. Fakat bu beceride altı çizilmesi gereken nokta, gelişmiş yanımızın kalabalık içinde konuşabilme becerisi olduğudur. Bir kitleye hitap etmek değil, kalabalıklar arasında cılızca sesini duyurmaya çalışmaktır. Oysa ki, toplulukları sürükleyen, etki bırakan konuşma tipi birikim isteyen, okumayı gerektirendir. Bu da okuma alışkanlığı ile doğru orantılıdır.

Okuma alışkanlığı kazandırabilmenin en güzel mekanlarından birisi de kütüphanelerdir. “Vizontele Tuba” filminin de konusu olan “kütüphane”. Orada da sonradan gündeme geliyor toplumuzda yıllarca unutulmuş hayati bir mesele. Hatta kütüphane kurulması gündeme geldiğinde sayın Belediye Reisi’nin ifadesi çok ilginç olmakla beraber bir gerçeği de yansıtır izleyenlere. “Bu güne kadar kütüphane kelimesi hiç sohbetlerimize bile konu olmamıştır ama…”. İşte uzun yolun başlangıcı.

Kütüphane bir kültür, bir yaşam biçimi, hayatımızın ayrılmaz bir parçası olmalı, onsuz yapamamalıyız. Değil mi ki bize okuma alışkanlığı kazandıracak, okumayı sevdirecek, okuyan, yazan toplum oluşturacak. Her yaştaki insanımıza hitap edecek ve hele de küçük yaşlardan itibaren başlatacak girişimlerine. Belki zaman da alacak fakat bir yerlerden de başlanması gerekecek.

“Ağaç yaş iken eğilir” kavramını çok iyi özümsendiği görülüyor Amerikan toplumunda. Hayatta kendilerine örnek olacak bir çok özelliklerini çocuk yaşlarda kazanıyorlar. Alışkanlıkları oluyor kazanımları artık ilerleyen yaşlarında onlara, hayatlarına yön veren, hayatı daha da anlamlı kılan.

Çocuklarına okuma alışkanlığı kazandırmanın da sınırını çocukluk olarak belirlemişler. Çocuk yaşta kitapla dost olmak, onların insanların vazgeçilmezleri olduğu işleniyor. Mekan olarak da her yerleşim yerinde mutlaka bir veya birkaç tane bulunan “Halk Kütüphaneleri” seçilmiş.

Çocuklar için adeta bir çocuk parkını andıran çocuk bölümüyle ilgi odağı haline gelmesi çok iyi planlanmış. Bu bölüm sırf yumurcaklar için düzenlenmiş; küçük tabureler, oyuncaklar, ilginç tablolar, resimli kitaplar, çizgi film kahramanlarının kitapları, videoları veya DVD’leri. Küçüklerin dünyasına girmenin çok iyi başarıldığı, onları kitaplardan kurulu gizemli dünyanın içerisine çekilebildiği mekanlar olmuş kütüphaneler. Birbirinden ilginç ve çekici etkinlikleri ise ayrı bir hava katmış. Mesela ‘Story time’lar her yaştaki çocuklar için ayrı ayrı seanslar halinde haftanın değişik zamanlarında planlanmış. Küçük yaştakilerin programlarının (özellikle 2 yaş) zorluğunu çocuğu olanlar daha iyi anlar sanırım. O küçük yumurcaklara kitap okuyan ve şekilden şekle girerek onların ilgilerini çekmeye çalışan görevlilerin durumu. Hiç yılmadan ve büyük bir zevkle karşılarındaki çocukların birbirinden ilginç isteklerine rağmen işlerine devam etmeleri. Buna adanmışlık denilebilir mi bilemem.

Sadece çocuklara has değil tabii bu durum, bugünün yetişkinleri de geçmişte kazandıkları alışkanlıklarını devam ettirmek durumundalar, aksi takdirde nefislerine yenik düşme tehlikesiyle her zaman karşı karşıyalar. Halk kütüphanelerinde yetişkinler de unutulmamış, onlara da kitaplarla dostluk adına kurmuş oldukları birlikteliğin devamı için her türlü imkan sağlanmış. Kitabını alıp kitap okuma köşesindeki lüks koltuklarda kahvesini yudumlarken tadına doyum olmayacak dakikalar geçirebildiği gibi, sınırsız kitap alıp kendince oluşturacağı bir mekanda da o zevki tatma imkan sunuluyor. İnternet imkanının yanında, ister eğitim, ister belgelerle, istersen de film video kasetleri veya DVD’leriyle buluşturabiliyor insan. Kısacası kendisini ziyareti cazip hale getirebiliyor hani aynı bir kafede dörtlüyü tamamlayıp da okey oynamanın cazibiyeti gibi.

Bunun yanında her türlü aktiviteleriyle insanları yine kendisiyle buluşturabilmenin huzurunu yaşıyor adeta. Haftalık olarak her türlü activiteyi takip edebilme olanağı da sunuyor. (Söyle bir göz atmayı arzu edenler için web adresi: http://www.slcpl.lib.ut.us/master_events.jsp?&parent_id=8&page_id=20&location_id=1)

Böyle bir ortamda yetişmiş insanın ilerleyen yaşında da hala cazibesini koruyan bu mekanlara gitmesi, toplumda her tarafta elinde kitap okuyan insan manzalarını karşımıza getiriyor. İşin perde arkasında, onlara okumayı sevdiren ve okuma alışkanlığını kazandıran gerçeklerden birisi ve belki de en önemlisi de “Halk Kütüphaneleri”.

Bu Yazı www.mezunusa.com Adlı Siteden Alınmıştır.