Yaklaşık beş yıldan bu yana madde bağımlılığını engelleme amaçlı eğitimlere katılmaktayım, bilhassa lise ve dengi düzeydeki eğitim kurumlarımızda İl Milli Eğitim Müdürlüğünün yapmış olduğu program çerçevesinde bir eğitim ve öğretim döneminde muhtemelen 10-15 bin öğrenciye hitap etme imkanını buluyorum.
Bu eğitimlerin sonunda bizi dinleyen öğrencilerin sorduğu soruları da kayıt altına alarak bir soru havuzu oluşturdum. Şimdi bu soru havuzundan seçtiğim bazı sorular ve kısıtlı zaman içinde verdiğim cevaplar yazımın konusunu oluşturmaktadır.

1-Haşhaşın tohumu kullanılınca zararlı mı, uyuşturucu etkisi yapar mı?
-Haşhaşın tohumu bağımlılık yapıcı uyuşturucu madde içermez, bu nedenle bazı unlu mamüllerde kullanılmaktadır.Haşhaşın çizilmesi sonucu elde edilen ve afyon denilen sıvı madde (suare) çok kısa sürede bağımlılık yapıcı etkiye sahiptir ve bu madde eroinin hammaddesidir.

2-Haşhaşı her önüne gelen ekebilir mi, ekmenin cezası var mı?
-Bu bitkiyi yani eroinin ham maddesi olan bu bitkiyi herkes ekemez, ekim yerleri belirlenmiştir ve kontrol altında ekimi yapılmaktadır. Hasat zamanı elde edilen haşhaş tamamıyla ilaç sanayinde kullanılmaktadır.

3-Sigara ve uyuşturucu kullanmaya başlamış bir insana bu maddelerden kurtulması için neler yapılmalı?
-Öncelikle bağımlılıktan kurtulmak için sağlam bir irade şarttır. Kişi bu maddeleri kullanmayacağına karar vermiş olmalıdır. Daha sonra tedavi ilkelerine harfiyen uyulmalıdır. Ebetteki tedaviye ailenin de katılması gerekir. Çevre değişikliği ve kişiyi madde bağımlığı tuzağına düşüren arkadaşı varsa bu arkadaşlarından uzak durması gerekir.

4-Sigaranın içinde ne tür Zaralı maddeler bulunmaktadır?
-Sigaranın içinde kimi araştırmalara göre 4000 kimilerine göre de 200 adet kimyasal madde mevcuttur ancak bağımlılık yapan etken madde nikotindir, nikotin de eroin gibi , esrar ya da ecstasy gibi bağımlılık yapıcı bir maddedir. Ayrıca sigaranın içinde bulunan zifir (katran) en önemli kanserojen maddelerden biridir.

5-Uyuşturucu madde bağımlılarında tedavinin hangi aşaması daha önemli?
-Madde bağımlılığından kurtulmada her aşama önemlidir bilhassa ilk birkaç ay daha da önem taşır, bu süre içinde yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması kaçınılmazdır.  Bu nedenle tedavinin her evresinde bağımlıya destek olmak gerekir. Ayrıca bağımlılıktan kurtulmuş olsa dahi o maddeye geri dönmesi muhtemeldir dolayısıyla kişi hayatının geri kalan bölümünde de tedavi ilkelerine, uzmanların tavsiyelerine uymak zorundadır.

6-Kişiler sigara içerken kendilerinden geçer gibi bir hal alıyorlar, bu tip insanların madde kullanma olasılığı ne kadardır?
-Sigara bütün uyuşturucu maddelerin geçiş noktasıdır. İlk basamaktır, bilhassa bazı uyuşturucu maddeler kesinlikle sigara ile birlikte kullanılmaktadır. Bu nedenle sigara içenle içmeyen kişi aynı oranda madde bağımlısı olma riskiyle karşı karşıya değildir.

7-Uyuşturucudan kurtulmak isteyen hastaya ne gibi tedaviler uygulanıyor, psikolojik tedavinin etkisi nasıldır?
-uyuşturucu maddelerden kurtulmada fiziksel tedaviye nazaran psikolojik tedavi daha uzun bir süreç gerektirir. Birkaç ay içinde fiziksel tedavide başarılı sonuçlar alınmasına rağmen psikolojik tedavi birkaç yıl belki daha fazla zaman alır buna rağmen istenen sonuç ortaya çıkmayabilir. Bu nedenle bu tür maddelere psikolojik bağımlılık geliştikten sonra (iptila düzeyinde bağımlılık) tedavi daha da zorlaşmaktadır ancak tedavisi olmayan hiçbir bağımlılık yapıcı madde yoktur.

8-Uyuşturucuyu en çok kullanan ülke hangisi?
- Ecstasy genellikle Hollanda başta olmak üzere Batı Avrupa ülkelerinde kullanılmaktadır. Bu ülkelerde sadece birkaç hafta sonunda gece kulüplerinde birkaç milyon hap tüketildiği bilinmektedir.
    
Ayrıca Ortadoğu ülkelerinde de kullanıldığı tespitlidir. Bizim ülkemiz de genç bir nüfusa sahip olması nedeniyle ecstasy ticareti yapan organize suç örgütlerinin, çetelerin ve finans kaynaklarından birisi uyuşturucu madde ticareti olan PKK terör örgütünün hedefi haline gelmiştir. Esrar dünyanın her tarafından kullanılan bağımlılık yapıcı bir maddedir. Eroin ise genellikle Afganistan da üretilmektedir. Dünya da kullanılan eroinin % 70’ lik bölümünün bu ülkede üretildiği belitilmektedir.. ABD’ nin 2001 yılında Afganistan’ a müdahalesinden sonra bu ülkede haşhaş ekimi daha fazlalaşmış ve üretilen eroin miktarı artmıştır bu çok manidar ve dikkat çekici bir olaydır. Bu madde ABD başta olmak üzere en fazla yine Batı Avrupa ülkelerinde kullanılmaktadır. Kokainin üretildiği yerler Kolombiya, Peru ve Bolivya gibi ülkelerdir bu maddenin de müptelası daha çok ABD’ de bulunmaktadır. Bizim ülkemizde madde bağımlılığı sorunu çok tehlikeli bir boyuta ulaşmamıştır. Ülkemiz madde tacirlerinin bu ticareti yaparken güzergah olarak kullandığı bir alandır. Transit geçiş bölgesidir. Ancak son yıllarda yapılan başarılı operasyonlar sonucu madde tacirlerine önemli darbeler vurulmuştur. Ülkemizde yakalanan uyuşturucu madde miktarı Batı Avrupa ülkelerinin tamamında yakalanan uyuşturucu miktarından fazladır. Bu da kendisini ülkesine milletine ve Milletimizin geleceği olan Türk Gençliğine adamış olan Türk Polisinin gecesini gündüzüne katarak verdiği mücadelenin bir sonucudur.

9- Uyuşturucu madde kullanan kişi ne kadar yaşar, basın ve yayın kuruluşlarına neler düşmektedir?
-Bu tür maddeleri kullanan insanlar her kullanımda ölümle burun buruna gelmektedir. Bu nedenle kimin ne kadar yaşayacağını söylemek kahinlik olur. Ancak bu maddelerin içine kuş pisliği, kireç, tozu, çocuk maması ve hatta fare zehiri bile katıldığı tespitlidir. Dolayısı ile kullanıcı kullandığı maddenin etkenlik oranını bilmemektedir. Aynı maddenin saflık derecesi katkı maddelerine göre değişir, bu sebeple kullanıcı her kullanımda ölümle yüz yüze gelir. Bir başka açıdan baktığımızda bu tür maddelerin en ağır tahribatı ve zararı insan beyninde ortaya çıkar. Bunlar bir beyin zehiridir. Dolayısı ile en doğru tercih, en temel yöntem ve kesin çözüm bu tür maddeleri bir kere dahi kullanmamaktır. Ebetteki basınımıza da önemli görevler düşmektedir. Bu tür maddelere merakı artırmadan televizyonun izlendiği saatlerde, bağımlılık yapıcı maddelerin zararlarını ve tehlikelerini anlatan yayınlar mutlaka faydalı olacaktır.

10-Sigara hangi uyuşturucularla birlikte içilmektedir?
-Sigara genellikle esrar ile birlikte kullanılır. Esrar bağımlıları bu maddeyi tütüne katarak içerler. Ancak artık hapların bile sigara ile birlikte içildiği tespitlidir.

11-Sigara ve alkol’ ün diğer bağımlılık yapan maddelere başlamada temel olduğunu söylüyorsunuz, bu gerçek bilinmesine rağmen neden sigara ve alkolün satışı engellenmemektedir?
-Bu soruya verilecek cevapların ucu açıktır. Bu nedenle kimse size zorla bir şey içiremez, kimse sizi zorla bağımlı yapamaz ancak siz kendiniz bağımlı olursunuz. En temel tercih sizin kendinizi sigara başta olmak üzere bütün uyuşturucu ve uyarıcı maddelerden korumanızdır.

12-Esrar bağımlılık yapar mı, kullanıcıya ceza var mı?
-Evet bağımlılık yapar. En tehlikeli beyin zehirlerinden biridir. İnsan beyni başta olmak üzere bütünü organları tahrip eder. Sigaraya göre on kat daha fazla kanser yapıcı etkiye sahiptir. Başka bağımlılık yapıcı maddelere basamak teşkil eder. Bu maddeyi kullanmanın cezası TCK’ belirlenmiştir. Ancak TCK 192/2 madde de; uyuşturucu madde kullanan kimse hakkında herhangi bir soruşturmaya girişilmeden önce resmi makamlara başvurarak tedavi ettirilmesini isterse uyuşturucu madde kullanma  veya kullanmak amacı ile uyuşturucu madde bulundurmak suçundan dolayı hakkında kovuşturma yapılmaz. Hükmü yer almaktadır.

13-Kafein maddesi uyuşturucu içerir mi, kola ve kahve gibi içecekler de bağımlılık yapıyor, bunlar hakkında bilgi verir misiniz?
-Kafein de bağımlılık yapan bir maddedir. Günlük üç fincandan fazla içilen kahvenin zararlı olduğu ve bağımlılık sürecini hızlandıracağı belirtilmektedir.

14-Bir kere kullanmaktan bir şey olur mu?
-Bir kere kullanmak daha sonrakilerin başlangıç noktasıdır. Bu tür maddeleri bir kere dahi olsa kullanan kişi bir daha hiç kullanmadığı döneme geri dönemez çünkü insan hücresi maddeyi tanımıştır. Bazı maddeleri bir ila üç kere kullanmanın bağımlılık yapacağı uzmanlar tarafından dile getirilmektedir. Bu nedenle bu tür maddeleri bir kere dahi kullanmamak gerekir.

15-Kullanan birisinin bağımlılıktan kurtulması için öncelikle kesin karar vermesi gerektiğini söylediniz, sadece karar vermesi yeterli mi, nasıl bırakabilir?
-Tedavi bir süreçtir. Bu sürece başta aile katılmak zorundadır ve tedavinin ilkelerine uzmanların tavsiyeleri doğrultusunda uyulmalıdır. Bağımlı gerekirse çevresini değiştirmeli, varsa madde bağımlısı arkadaşlarından ya da kendisine madde veren insanlardan, bu tür maddelerin kullanıldığı ortamlardan uzak durmalıdır. “En tehlikeli silah karar vermiş insandır” sözü gereğince kişi bağımlı olduğu maddeyi kullanmamaya kesin karar vermeli ve sağlam bir irade ortaya koymalıdır.

16-Uyuşturucu kullanan insanların dış görünüşünde nasıl değişiklikler oluşur?
-Bitkinlik, dalgınlık, uyuklama, uyku bozukluğu, konuşma güçlüğü, burun akıntısı, terleme, titreme, dengesizlik, gözde kanlanma, göz bebeğinde daralma, yüzde kızarma, soğukluk, kabızlık, ishal, mide ve bağırsak yakınmaları, yürüme bozukluğu, solunum güçlüğü, ağrılar, en önemlisi vücudun başta kol ve bacaklar olmak üzere çeşitli yerlerinde iğne izi, leke ve morluklar vardır. (Bunlar uyuşturucu enjekte edilmesi sonucu ortaya çıkan belirtilerdir)

17-Uyuşturucu genellikle hangi ortamlarda vardır?
-Bu tür maddelerin en fazla kullanıldığı alanlar gece kulüpleridir. Bu kulüpler madde tacirlerinin avlanma sahalarıdır. Bu tür yerlerde dinlenen pop, rock ya da undrgrand müzik diye adlandırılan müzikleri dinleyen gençler kendilerinden geçmekte ve bu ortamların bir parçası haline gelerek adeta maddeyi kullanmaya daha yatkın bir pozisyona sürüklenmektedirler. Bu nedenle bahsi gecen gece kulüplerinden uzak durmak gerekir.

18-Madde bağımlığında temel etkenlerden birisinin arkadaş çevresi olduğunu söylediniz, madde kullanan arkadaşımızı nasıl tanırız ve madde kullandığını nasıl anlarız?
-Yukarıda bu sorunun cevabı mevcuttur. Ancak kişinin arkadaş çevresinin değişmesi, ders başarısının düşmesi, argo kelimeleri kullanmaya başlaması, toplumun değer yargılarıyla çatışan biri haline gelmesi gibi etkenler bir veri teşkil edebilir.

19-Uyuşturucu maddeyi üretenler niçin genç kitleyi hedef tutuyorlar?
-Genç insanlar madde tacirleri için uzun süreli bir pazardır ayrıca bu günün bağımlısı yarının satıcısıdır. Madde tacirleri hem bu genç insanlara maddeyi satacak hem de maddenin pazarlamasını yaptıracaktır amaç yeni bir para kaynağı oluşturmaktır.

20-Sizce gençleri uyuşturucu kullanmaya iten nedenler aile sorunları mıdır, yoksa çevresi midir?
-Hem aile sorunları hem de çevre önemli etkenlerdir. Bilhassa ilgisiz ve baskıcı ailelerin çocuklarının bağımlılık tuzağına daha çabuk düştüğü bilinmektedir ve çevredeki kötü örnekler mesela anne ve babanın sigara kullanıyor olması gelecekte çocuğun da sigara kullanmasına sebep teşkil edecektir.Çünkü çocuklar genellikle görerek öğrenirler.

21-Televizyonda görmüştüm altın vuruş nasıl olmaktadır?
-Altın vuruş sözü tamamıyla madde tacirlerinin uydurduğu bir sanal reklamdır. Altın iyiye güzele ve doğruya izafe edilen bir kavramdır mesela “altın kalpli adam, altın gülücük, altın kupa, altın madalya” bu örnekler altının hep müspet manada kullanıldığını gösterir. Bu nedenle altın vuruş değil aşırı dozda uyuşturucu kullanımı sözü doğrudur.

 Faydalı olacağı ümidiyle…