Suç, ceza hukuku tarafından cezai bir müeyyideye bağlanan eylemdir. Bir diğer şekli ile hukuki ve ahlaki yapının bozulması veya bu yönde adım atılması da diyebiliriz. Bu eylemin failleri ise suçlu olarak adlandırılmaktadır. Suçluluk bilimsel araştırmalarda genelde ruhi bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Ruhi sebepler yanında çevrenin yönlendirmesi de bu eylemlerin sebebini teşkil edebilmektedir. Hatta suçu işleyen çocuk ise suçlu değil suça yönlendirilen ifadesi kullanılmaktadır. Zira küçük yaşta bir çocuğun hukuku veya ahlak kurallarını benimseyip yorumlaması tek başına neredeyse imkânsızdır ve davranışlarının bu kalıplarda şekillenmesi aile ve çevre yönlendirmesi ile mümkün olacaktır. İşte bu noktada cevabını bulmak istediğim bir soru aklıma takılmaktadır. Bir çevrenin yoğunluklu olarak suça meyleden insanlardan oluşması durumunda küçük yaşta bulunan çocukların veya yeni doğacak çocukların geleceğinde ebeveynler gibi suça meyletmesi veya suçluluğu meslek edinmesi muhtemel midir, eğer bu büyük bir ihtimal ise bunun önüne nasıl geçilebilir?
Çocuğun kimlik arayışı içerisinde karşılaşacağı iki yol ayrımı bulunmaktadır. Bunların birincisi çocukluk döneminde, diğeri ise gençlik dönemindedir. Çocukluk döneminde örnek alınan ve onun gibi olmak istenen bir anne ve baba bulunmaktadır. Bu ebeveynler gibi olmak isteyen çocuk bu yönde kendini şekillendirme eğilimindedir. Gençlikte ise, özellikle ergenlik döneminde bir gruba dâhil olma ve kendini ispat etme gibi duygularla, çevrede kabul gören ve yapılması istenen davranışları gerçekleştirme eğilimi olmaktadır. Bunlardan sonra bir örnek çevre oluşturalım ve bu çevre bir mahalle olsun. Bu mahallenin büyük bir kısmı hırsızlığı meslek haline getirmiş ve bir mesleği olmayıp hırsızlık ile geçim sağlayan kişilerden oluşsun ve bu konuda neredeyse rekabete girmiş olsun. Böyle bir mahallede çocuğun suça meyletmeyecek şekilde büyümesi için ve diğer nesillerin suçtan uzak kalması için neler yapılabilir? İşte bu soru zihnimi bir süredir meşgul etmektedir.
Şiddetin yaygın olduğu bu mahallede, kavgalar ile büyüyen ve en ufak bir sorunun dahi şiddet ile çözüldüğünü gören çocukta enerjisini bu yönde kullanma eğilimi ile yetişecektir ve bu çevreye ait olabilme ve kabul görebilme adına bu yönünü teyakkuzda tutacaktır. Okullarda spor kompleksleri inşa etme ve her yerde sportif bir yapılanmaya gitme çabaları vardı. Bunun üzerinde daha çok durularak ve gençlerin enerjilerini bu alanda harcamalarının sağlanması ile kişinin en azından aidiyet hissinin parçalanarak merkezin buraya doğru kaydırılması sağlanabilir mi? Takım içi rekabette kendine yer bulma ve kendini kanıtlama hissi gün ve gün dana ağır basabilir diye düşünüyorum. Her birey için gerçekleşmese de birkaçı için bile etkili olsa yetmez mi? Takımda yer bulan ancak olumsuz eğilimlerinden sapmayan kişi, takımda ve bu çevrede kendine karşı zamanla oluşan güven ve sevgi ile diğer arayışlarının etkisinden sıyrılabilir. Bu tür sportif faaliyetler her birey üzerinde etkili olmasa da kişinin yalnız kalması veya aidiyet hissine başka bir yerde karşılık bulması durumundan daha faydalıdır. Mahalle olarak diğer bölgeler tarafından dışlandığını ve zaten suçlu olarak kabul gördüğünü, çalmasa bile hırsız denileceğini düşünen gençler ile örneğini verdiğimiz bu gençler arasında suça eğilim açısından fark olacaktır. En azından suçun işlenmesini geciktirebilecektir. Yapılan araştırmalar ve istatistikler göstermektedir ki, suçun işlenmesi ne kadar ilerleyen yıllara ertelenebilirse işlenecek suçlar o kadar seyrekleşecektir.
Bu mahallede alkolün, uyuşturucu maddelerin oldukça yaygın kullanıldığını düşünelim. Çocuk yaşta iken okulda yoğun bir şekilde uyuşturucunun olumsuz etkileri ve yıkıcı sonuçları tekrar tekrar gösterilerek ve anlatılarak, çevrenin ters yönde telkinlerinin önüne geçilmeye çalışılması ile alkol ve uyuşturucu madde etkisi ile işlenen suçların önüne geçilebilir. Bunun yanında çevrede alkol ve uyuşturucu etrafında büyüyen bir halkanın da önüne geçilebilir. Bu konuda BM”nin, Riyad ilkeleri olarak çocuk suçluluğunu önleme amaçlı ilkelerinin şu maddeleri de bu yönde adım atılmasının gerekli olduğunu gösteriyor;

(21.md.)Gençlerde okula ve topluma ait olma ve kimlik duygusunu geliştirecek etkinlikleri destekleme;
(25.md.)Gençlerin alkole, uyuşturucu ilaçlara ve benzer maddelere alıştırılmasının önlenmesi, toplu politika ve stratejilerle sürekli olarak gerçekleştirilmeye çalışılmalıdır. Öğretmenler ve diğer eğitim görevlileri bu sorunları önleme ve çözümleme için ekipler oluşturmalıdırlar. Okul ve üniversite topluluklarına, alkol de dahil olmak üzere uyuşturucuların tüketimi ve kötüye kullanılması hakkında bilgiler sağlanmalıdır.
Suç işlenmesinin önüne geçilmesi konusunda, örf adet gelenek, göreneklerin yetersiz kaldığı durumlarda alternatif çözümler üretilmelidir diyor BM ilkelerinde. Örneklerinde gördüğümüz üzere bu alternatif ekonomik bir çözüm olabilir. Bu yönde girişimlere teşvik etmek yolu ile ekonomik sebepler ile oluşturulan birlikteliklerin önüne geçilebilir mi? Eğer gecekondulardan oluşan bir mahalle ise, imar yolu ile bu bölge yeniden yapılandırılırken, bu ev sahiplerine değişik yerlerden daire edinmeleri sağlanarak ve bu bölge yapısına diğer bölge insanlarının da yerleşmeleri sağlanarak bir değişiklik oluşturulabilir mi? Bu şekilde yapılanmış bir mahalle insanlarını toplu olarak göçe tabi tutmak veya, hep şehrin dışına doğru itmeye çalışmak ile istediğimiz çözüme ulaşabilir miyiz?