MEMURDAN LİDER OLUR MU?

 

Hizmet içi eğitimlerin, seminer, konferans gibi aktivitelerin gittikçe yoğunlaştığı bir dönemde yaşıyoruz. Bu faaliyetlerin önemli bir kısmı “liderlik” vurgusu yapıyor. Katılımcı kitlesi memurlardan oluşan bu aktivitelerin yanında okuyucu kitlesi memur olan liderlik temalı kitaplar da epey satılıyor. “Memur” dan lider olur mu?

Liderlik konusuna pek olumlu baktığımı söyleyemem. Özellikle yürürlükteki algısı ve insanlardan koparıcı karakterinden dolayı böyle düşünürüm. Günümüzdeki liderler “ilerlerken” diğerleri (ve belki değerleri) ile aralarındaki maddî-manevî bağları da kopararak ilerliyor. Zirvede yalnızlaşıyor. Gücü kuvveti yerinde iken kahraman, güçten düşünce (emekli olunca, hastalanınca… vb.) yük oluyorlar. Modern açı, ifrat-tefrit uçları arasında yer almaktadır. Birleştiren, ufuk açan, en “ileride” olduğunda bile insanlardan kopmayacak karaktere sahip bir “konum” var ise işte bu onaylanır. Bilinen liderlik “dıştan içe” olduğu için yapaydır.  “İçten dışa” olan ise yapıcıdır.

O zaman liderliğin “algılanan ve olması gereken” hallerinin ayrımını başka bir yazıya bırakıp şu günümüzün “sınır tanımayan” liderlik anlayışı ile “sınırlarla çevrili” memurluk anlayışına bir göz atalım. Memur, lider olamaz, en fazla “iyi bir yönetici” olur. Memur kelimesi, “emir alan” demektir ki bu bile konunun önemli bir boyutunu açıklamaya yeter.

Memurluk, “kanunî” bir dayanakla mümkündür, liderlik ise “de facto” dur. Memurluk dıştan öğretilebilir, liderlik içten eğitimle olabilir.

Memurların günümüzde “öğretilen” tarzda  lider olmak istemesi “sen ağa ben ağa, bu ineği kim sağa” sonucunu doğurur. Teşkilatlar için liderler değil, uyumlu bireyler gereklidir. Bir liderin sınırlı başarısı ile sınırlarını bilen bireylerden müteşekkil bir teşkilatın başarısı arasında dağlar vardır. Lideri alkışlamak ile vakit geçirmek yerine o elleri bir araya verip alkış sesinden uzak bir sessizlikte “el ele” iş yapmayı egoistler dışında onaylamayan çıkmaz.

Bu anlayış, bireyleri pasifize etmez. Bireylerin “özgün” kalarak derinleşmeleri, “derinlik” in lidere özgü zannedilmesinden önemlidir. Sen, lider olmasan da “özel” kalabilirsin, “öz” ünle kendinsin, “el” inle başkaları ile berabersin, ne kaybettin söyler misin?

Madem öyle, işte memurlar ve polisimiz için alternatif eğitim önerileri:

-Makam sayısı az, aday sayısı fazla olduğunda arkadaşını nasıl öncelersin?

-Emekli olunca da, o çok sevdiğin “vatan-millet” için nasıl emek sarf edebilirsin?

-Başkent kadar başka kentlerin de “çalışılabilir” olacağını nasıl öğrenirsin?

“Öğretilen liderlik” için harcanan vakit, kar tanesi gibi “milyarlarca benzeri olan eşsiz”  olmaya harcansa bu “çığ” altında liderin ezebileceğinden fazla kötülük ezilir. Lider kurur çöl olur, özgün bireyler erir, göl olur, deniz olur. Denizdeki damla, denizim diyebilir. Çöldeki damla “eyvah!” der.